Wat is een acute alvleesklierontsteking?

Normaal gesproken worden de spijsverteringsenzymen die de alvleesklier produceert pas in de dunne darm actief, waar ze het voedsel helpen verteren. Bij een alvleesklierontsteking gaan de enzymen al in de alvleesklier zelf aan het werk. Dit veroorzaakt schade aan het weefsel van de alvleesklier. Als gevolg hiervan worden nog meer enzymen afgescheiden, waardoor de alvleesklier steeds verder wordt ‘verteerd’ en ontstoken raakt.

Bij een (acute) alvleesklierontsteking treedt een kortdurende of tijdelijke ontsteking van de alvleesklier op. Meestal komt de ziekte binnen enkele dagen tot weken weer tot rust. Hierbij kan de alvleesklier volledig genezen. In sommige gevallen kan er blijvende schade aan de alvleesklier ontstaan.

Afhankelijk van de ernst van de alvleesklierontsteking wordt onderscheid gemaakt in oedemateuze alvleesklierontsteking en necrotiserende alvleesklierontsteking.

Oedemateuze alvleesklierontsteking
Bij een oedemateuze alvleesklierontsteking is de alvleesklier opgezwollen doordat vocht (oedeem) zich ophoopt in of rondom de alvleesklier. Bij ongeveer 80% van de patiënten is er sprake van deze vorm van alvleesklierontsteking. De vooruitzichten voor de patiënt zijn gunstig, omdat het vocht in het algemeen spontaan verdwijnt.

Necrotiserende alvleesklierontsteking
Bij een necrotiserende alvleesklierontsteking sterft een deel van het alvleesklierweefsel of het vet rondom de alvleesklier af. Het afsterven van weefsel noemt men necrose. Bij ongeveer twintig procent van de patiënten is er sprake van deze ernstige vorm van een alvleesklierontsteking.
Bij deze vorm is de kans groot dat een bacterie zich in het afgestorven weefsel gaat nestelen. Hierdoor kan een ophoping van pus ontstaan wat na enige tijd (dagen tot weken) kan leiden tot abcesvorming, een met  pus gevulde holte. Ook kan er een holte ontstaan die gevuld is met alleen lekkende alvleeskliersappen. Dit noemt men een vochtcollectie. De vochtcollectie verdwijnt in vijftig procent van de gevallen vanzelf. Soms kan in een vochtcollectie ook een infectie ontstaan.

Oorzaak

Er zijn verschillende mogelijke oorzaken voor acute alvleesklierontsteking. Soms is de oorzaak echter onbekend. De laatste jaren blijkt dat er een stijging is in het aantal gevallen van acute alvleesklierontsteking. Dit heeft te maken met het toegenomen gebruik van alcohol. Onderzoek heeft aangetoond dat dagelijks gebruik van meerdere glazen alcoholische drank een verhoogde kans geeft op alvleesklierontsteking.

De meest voorkomende oorzaken van acute alvleesklierontsteking zijn:

  • Een verstopping van de afvoergang van de alvleesklier door galstenen (40%).
  • Veelvuldig alcoholgebruik (30%).
  • Onbekende oorzaak (20%). Dit wordt een idiopathische alvleesklierontsteking genoemd.

In de resterende 10% van de gevallen kan de ontsteking van de alvleesklier het gevolg zijn van:

  • een complicatie van het ERCP-onderzoek (meer informatie over een ERCP)
  • Gebruik van sommige medicatie.
  • Een ongeval.
  • Een tumor in de alvleesklier, of in de buurt van de alvleesklier.
  • Familiare aanleg
  • Een hoge kalk- of vetgehalte in het bloed

Klachten en symptomen

Acute en hevige pijn in de bovenbuik is de meest kenmerkende klacht bij acute alvleesklierontsteking. De pijn kan uitstralen naar de rug,  de zij en de schouders. Bijkomende klachten zijn misselijkheid, braken, koorts en een versnelde ademhaling. Na een maaltijd nemen de klachten toe. Karakteristiek voor de pijn is de neiging om voorovergebogen te gaan zitten met opgetrokken knieën.

Complicaties bij acute alvleesklierontsteking

Soms leidt een acute alvleesklierontsteking tot ernstige complicaties die problemen buiten de alvleesklier kunnen geven. Hieronder worden de meest voorkomende toegelicht:

  • Darmstilstand: Als gevolg van de ontsteking kan de darm stil komen te liggen. De ontlasting kan hierdoor niet meer door de darm heen. Dit wordt ook wel een ileus genoemd. Een ileus kan ernstige klachten veroorzaken, zoals een opgezette en pijnlijke buik, koorts en braken. Dit kan leiden tot een levensbedreigende situatie.
  • Geelzucht: De kop van de alvleesklier kan door de ontsteking flink opzwellen. Deze zwelling kan de galwegen dichtdrukken. Hierdoor kan galvloeistof niet meer goed doorstromen. Door de ophoping van galvloeistof ontstaat dan geelzucht. Meer informatie over geelzucht
  • Falen van organen: soms leidt een acute alvleesklierontsteking tot ernstige complicaties, waarbij sommige organen ineens niet meer functioneren. Dit kunnen bijvoorbeeld de nieren zijn. Dit kan leiden tot levensbedreigende situaties.

Bron: MLDS

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s